Początki szkoły podstawowej w Zalesiu Śląskim

O pierwszej szkole w Zalesiu Śląskim wspomina wpis z 1679 roku. Zbudowana była z drewna i nie mająca jeszcze osobnego pomieszczenia lekcyjnego. Z tego powodu nauka w szkole do 1818 roku odbywała się w izbie nauczyciela. W roku 1687 po wizytacji stwierdzono niską frekwencje uczniów czego przyczyną była nieobowiązkowa nauka. Sytuacja ta jednak zmieniła się po 1727 roku.

Na początku XIX w. na miejscu starej szkoły postawiono nowy budynek do użytku szkolnego w którym były już dwa pomieszczenia. Wobec tego w 1826 zatrudniono adiunkta, który zamieszkał we wsi. Po trzech latach budynek przebudowano dodając jeszcze jedno piętro. Szkoła ta znajdowała się na terenach podmokłych, planowano zatem przeniesienie szkoły na ówczesną ul. Kozielską (dziś ul. Kościuszki). Planu jednak nie zrealizowano. Za to jednak szkołę wyremontowano i unowocześniono.

Liczba dzieci wynosiła w tym czasie 289. W latach 1845-1877 planowano budowę nowej szkoły, ale brak pieniędzy był powodem kolejnych odroczeń. Plan zrealizowano dopiero w 1877 r. pod kierownictwem Seidła z Krapkowic. Ze względów technicznych z planowanego miejsca budowę przeniesiono na miejsce dzisiejszego budynku mniejszości niemieckiej.  Część szkoły oddano do użytku w 1878 r.

W 1905 szkołę podłączono do wodociągu, a w 1909 roku otrzymała boisko do gier i ćwiczeń. Jako pierwszy dyrektor „zapunktował” w 1679 r. Schurlus, a po nim Juretzko (1687 r.), Sucharek (1720 r.) Kander (1799 r.), Mathauschek (1799-1833), Piossek (1833-1859), Frank (1859-1886), Olschenka (1886-1898).

W latach przed I wojną światową w szkole uczyło się 300-320 uczniów. W tym czasie urząd dyrektora piastował Brand. Wynagrodzenie nauczycieli nie były imponujące. Otrzymywali wynagrodzenie w postaci produktów naturalnych i częściowo pieniężnie (guldeny, marki). Zadaniem nauczycieli było prowadzenie całej dokumentacji szkolne jak i również dziennika jako dowód postępów uczniów w nauce. Osobą inspektorującą był tutejszy proboszcz. Dopiero w 1886 roku szkoła znalazła się pod władzą inspektoratu w Strzelcach Opolskich. Nieudaną próbą okazało się otwarcie szkoły mniejszościowej, która zlikwidowana została w 1932 r. Niepowodzeniem okazała się także próba otwarcia polskiej szkoły w Popicach w 1931, do której zgłosiło się 35 dzieci.

Po II wojnie światowej w dniu 26 IV 1945r. uroczyście otwarto Publiczną Szkołę Powszechną w Zalesiu Śląskim, do której zgłosiło się 190 dzieci urodzonych w latach 1931-1937. Kierownikiem tejże szkoły był Franciszek Strojny ; pomagała mu Maria Długaj. Józef Wilkowski ofiarował szkole większość z pośród 52 polskich książek.

W okresie od 1948 do października 1951 stanowisko kierownika przejął Julian Krupe, a po nim Józef Bubała. W 1952 od miesiąca lutego do sierpnia kierownikiem szkoły w Zalesiu była Hildegarda Janistowa. We wrześniu tego roku stanowisko przejoł jej mąż Leon Janista, pełniąc tą funkcje do 23 VI 1971 roku. Leon Janista sprawował również funkcje opiekuna orkiestry szkolnej, założonej we wrześniu 1952r. Zrzeszało ją pięciu uczniów, którzy dysponowali akordeonem, skrzypcami, małym bębenkiem i dwiema ustnymi harmonijkami. Po dwóch tygodniach dołączyło dwóch chłopców z Lichyni.

Jako pierwszy występ orkiestra szkolna dała w dniu 15 I 1953r. w tym czasie liczyła już 18 osób. Występowała często w Zimnej Wódce, Cisowej, Leśnicy, Ujeździe, Strzelcach. W maju 1953r. orkiestra liczyła 22 członków (15 chłopców i 7 dziewcząt). Do szczególnych osiągnięć zaliczamy I miejsce w zawodach szkolnych powiatowych, a II miejsce w wojewódzkich. W maju 1961 roku orkiestra szkolna została rozwiązana.